- Brevity Midday Brief
- Posts
- Art.5 van de NAVO: "Ieder voor zich"
Art.5 van de NAVO: "Ieder voor zich"
Goeiemiddag! Vandaag een iets kortere, maar daarom niet minder interessante editie dan normaal. Op 14 januari 2026 berichten we over artikel 5 van de NAVO dat door velen mislezen wordt, over fenomenale technologische vooruitgang en over "het schandaal van de eeuw" in de Belgische politiek.
Deze gratis editie van de Brevity Pro Midday Brief wordt mogelijk gemaakt door onze betalende leden. Steun dit initiatief door u hier te abonneren.
1) Gabor Steingart: “Nu pas valt op dat artikel 5 van het NAVO-verdrag geenszins simpelweg het principe “één voor allen, allen voor één”volgt, maar weliswaar de bondgenootschappelijke bijstand inroept, zonder daarmee te garanderen dat Amerika zich militair ten gunste van Europa moet engageren. Precies op dat cruciale punt — wat betekent de bondgenootschappelijke bijstand eigenlijk? — blijft het verdrag vaag. Letterlijk luidt het in het eerste deel van de vaak geciteerde zin:
“De partijen komen overeen dat een gewapende aanval tegen een of meer van hen in Europa of Noord-Amerika zal worden beschouwd als een aanval tegen hen allen; …”
Maar in het tweede deel — dat publiek nauwelijks aandacht krijgt — wordt die schijnbare vastheid onmiddellijk weer afgezwakt:
“; zij komen derhalve overeen dat in geval van een dergelijke gewapende aanval ieder van hen […] bijstand zal verlenen door onmiddellijk, afzonderlijk en in samenwerking met de andere partijen, die maatregelen te nemen, met inbegrip van het gebruik van gewapend geweld, die hij noodzakelijk acht […].”
De sleutelwoorden zijn dus niet: onmiddellijke militaire inzet om de agressor terug te slaan. Maar: ieder voor zich. Maatregelen die men noodzakelijk acht.
Dat betekent: geen enkel automatisme voor wie dan ook. Europa kan zich alleen al daarom niet blindelings op de Amerikanen verlaten, omdat artikel 5 van het NAVO-verdrag hen geenszins verplicht om voor Europa te vechten. De hedendaagse magie van artikel 5 leefde in Europese hoofdsteden vooral voort doordat bijna niemand de volledige zin nog kent.” (Bron: The Pioneer)

2) Een nieuwe app die gebruikers aanmoedigt om zich om de twee dagen te melden om te bevestigen dat ze nog in leven zijn, verovert China in sneltempo. De app, ‘Are You Dead?’, neemt contact op met een vooraf aangeduide noodcontactpersoon als gebruikers zich niet tijdig melden om hun aanwezigheid te bevestigen.
De app werd in mei vorig jaar gelanceerd en heeft de voorbije maanden opvallend veel nieuwe gebruikers aangetrokken, vooral onder jonge mensen die alleen wonen in Chinese steden. Inmiddels is het de meest gedownloade betaalde app van het land, dat al langer kampt met een goed gedocumenteerde eenzaamheidsepidemie. (Bron: The Telegraph, cursief mijn)
3) Op een winderige novemberdag vloog een Cessna-turboprop boven Pennsylvania op 5.000 meter hoogte, met zijwind tot 70 knopen — bijna even snel als het kleine vliegtuig zelf. Maar de hobbelige omstandigheden brachten de missie niet in gevaar: tijdens de vlucht werd draadloos energie doorgestuurd naar ontvangers op de grond. De testvlucht was de eerste keer dat energie werd verzonden vanuit een bewegend vliegtuig. Ze werd uitgevoerd door de in Ashburn (Virginia) gevestigde startup Overview Energy, die in december uit de schaduw trad door deze prestatie bekend te maken.
Het bredere doel van de vlucht was echter om de haalbaarheid aan te tonen van een veel ambitieuzere visie: energie vanuit de ruimte naar de aarde sturen. Overview is van plan satellieten in een geosynchrone baan (GEO) te lanceren om daar ongefilterde zonne-energie op te vangen — waar de zon nooit ondergaat — en die overvloed vervolgens terug te stralen naar de mensheid. (Bronnen: Spectrum.IEEE/ Overview Energy)
4) De Chinese AI-start-up DeepSeek zal naar verwachting in de komende weken zijn volgende generatie AI-model lanceren, met sterke programmeercapaciteiten. Dat zeggen twee bronnen met directe kennis van de plannen.
Het nieuwe model, V4, is de opvolger van V3, dat DeepSeek in december 2024 uitbracht. Uit eerste tests door medewerkers van DeepSeek, gebaseerd op interne benchmarks, blijkt dat het model beter presteert op programmeertaken dan bestaande modellen, zoals Claude van Anthropic en de GPT-reeks van OpenAI, aldus de twee bronnen. (Bron: The Information)
5) Microsoft heeft gewaarschuwd dat Amerikaanse AI-bedrijven buiten het Westen terrein verliezen aan Chinese concurrenten in de strijd om gebruikers. China combineert goedkope, “open” AI-modellen met aanzienlijke staatssteun om zo een concurrentievoordeel op te bouwen. Brad Smith, president van Microsoft, vertelde aan de Financial Times dat de snelle adoptie van de technologie van de Chinese AI-start-up DeepSeek in opkomende markten zoals Afrika duidelijk maakt met welke wereldwijde concurrentie Amerikaanse bedrijven te maken krijgen.
“We moeten erkennen dat China vandaag, anders dan een jaar geleden, over een open-source-model beschikt — en steeds vaker zelfs meerdere — die competitief zijn,” zei Smith. “Ze profiteren van subsidiëring door de Chinese overheid. Die subsidies stellen hen in staat Amerikaanse bedrijven op prijs simpelweg te onderbieden.” (Bron: Financial Times)
6) Wouter Verschelden: “Er is 200 miljoen verspild, tegen alle waarschuwingen in”. Regeringsbronnen zijn helder. Een allesverslindende draak, die een verkoolde puinhoop achterlaat: dat is zowat het eindresultaat van de digitalisering van de politiediensten (zowel federaal als lokaal). Dat hele project, al gestart onder de Zweedse regering, is nu officieel mislukt. Eind vorig jaar trok minister van Binnenlandse Zaken Quintin noodgedwongen de stekker uit een project dat op 300 miljoen euro begroot was, en dat de politiediensten definitief ‘digitaal’ had moeten maken.
De politietop zelf, en zo ook de betrokken beleidsmakers, waren al in 2024 op de hoogte van het fiasco. Twee interne rapporten waren vernietigend, commissaris-generaal van de federale politie Eric Snoeck signaleerde dat ook aan toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden. Extra zuur voor Arizona is dat tijdens de formatiegesprekken, in het najaar van 2024, die hele digitalisering van de politie op tafel kwam. De N-VA wilde absoluut toen al het hele project stopzetten, en verdergaan met het digitale systeem van de Antwerpse politie. Maar dat was onaanvaardbaar voor Verlinden, die nog extra geld bijvroeg voor de digitalisering en i-Police. De Franstaligen, argwanend over het ‘Antwerpse systeem’, volgden finaal toen cd&v. Finaal eindigt het met 200 miljoen euro overheidsgeld dat verdampt is. “Het schandaal van de eeuw”, is binnen Arizona te horen.” (Bron: W16.be)
Abonneer je op de Brevity Pro Midday Brief.Naast mijn dagelijkse nieuwsbrief (12 à 14 onderwerpen) krijg je dan ook de audioversie, toegang tot +400 samenvattingen van internationale business bestsellers en podcasts en Nova, onze AI-agent. Abonneer hier |
7) De regering van Groenland heeft verklaard dat zij “onder geen enkele omstandigheid kan instemmen” met de wens van Donald Trump om de controle over Groenland over te nemen. Intussen liet NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte weten dat de alliantie werkt aan manieren om de veiligheid in het Noordpoolgebied te versterken. Aan het begin van een cruciale week voor het uitgestrekte Arctische eiland — een grotendeels autonoom deel van Denemarken — herhaalde de Amerikaanse president zijn interesse in het strategisch gelegen en grondstoffenrijke gebied. Hij stelde dat de Verenigde Staten Groenland “op de ene of de andere manier” zouden inlijven.
Trump heeft zowel de EU als de NAVO geschokt door niet uit te sluiten dat militaire middelen zouden worden ingezet om Groenland in te nemen, dat onder verschillende beschermingsmechanismen valt omdat Denemarken lid is van beide organisaties. De Groenlandse minister van Buitenlandse Zaken Vivian Motzfeldt en haar Deense ambtgenoot Lars Løkke Rasmussen zullen woensdag in Washington overleg voeren met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Denemarken benadrukt dat een verdrag uit 1951 de VS nu al toelaat hun militaire aanwezigheid in het gebied aanzienlijk uit te breiden. Het land herhaalt dat Groenland niet te koop is en hoopt dat een diplomatieke oplossing mogelijk blijft. (Bron: The Guardian)
8) Gideon Rachman: “Een vruchtbaardere piste voor Europa zou zijn om — zowel publiek als achter de schermen — duidelijk te maken wat het einde van de NAVO voor de VS zou betekenen. Het voortbestaan van Amerikaanse militaire bases in Europa zou meteen ter discussie komen te staan. Sommigen in de Trump-omgeving zouden dat toejuichen, omdat zij de verdediging van Europa zien als een last waar de VS zonder kunnen. Maar bases zoals Ramstein in Duitsland worden gebruikt voor Amerikaanse machtsprojectie — onder meer in het Midden-Oosten en richting Iran.
Een breuk in de Amerikaanse veiligheidsbanden met Europa zou er ook toe leiden dat de EU zich niet langer verplicht voelt om passief te reageren op Trumps invoertarieven. Tegenheffingen die overeenkomen met de Amerikaanse heffing van 15 procent op Europa zouden dan kunnen worden ingevoerd.” (Bron: Financial Times)
9) BBC: “Ik heb het met mijn eigen ogen gezien — ze schoten recht in de rijen van de betogers, en mensen vielen neer waar ze stonden.” Omid’s stem trilde terwijl hij sprak, bang om opgespoord te worden. De muur van stilte tussen Iran en de rest van de wereld doorbreken vergt enorme moed, gezien het risico op represailles door de autoriteiten.
Omid, begin veertig en wiens naam we om veiligheidsredenen hebben gewijzigd, protesteert de voorbije dagen in de straten van een kleine stad in het zuiden van Iran tegen de toenemende economische ontberingen. Volgens hem openden veiligheidstroepen het vuur op ongewapende betogers in zijn stad met Kalasjnikov-achtige aanvalsgeweren.
10) De situatie in Iran verslechtert snel: volgens mensenrechtenorganisatie Hengaw zijn sinds het begin van de protesten eind december meer dan 2.500 doden gevallen. Na nieuwe (indirecte) Amerikaanse sancties roept Donald Trump via Truth Social openlijk op tot verdere druk.
De Republikeinse senator Lindsey Graham spreekt zelfs over “hel op aarde” voor het Iraanse regime, via militaire, cyber- en psychologische aanvallen. Hij verwacht de vernietiging van infrastructuur en de uitschakeling van leiders die verantwoordelijk zijn voor het geweld. Iran noemt deze uitspraken een schending van het internationaal recht, terwijl Israëlische en Arabische bondgenoten Washington voorlopig afraden militair in te grijpen. (Bron: The Pioneer)
11) Onderzoekers hebben een patroon van hersenactiviteit ontdekt waarmee kan worden voorspeld welke mensen met milde cognitieve stoornissen waarschijnlijk de ziekte van Alzheimer zullen ontwikkelen. Met behulp van een niet-invasieve hersenscantechniek en een speciaal ontwikkelde analysetool detecteerden ze subtiele veranderingen in elektrische signalen die verband houden met geheugenverwerking, al jaren vóór een formele diagnose.
De bevindingen wijzen op een nieuwe manier om Alzheimer vroegtijdig op te sporen: door rechtstreeks te “luisteren” naar het gedrag van neuronen. (Bron: Science Daily)
12) Space Forge, de start-up voor productie in een baan om de aarde heeft aan boord van de ForgeStar-1-satelliet voor het eerst plasma in de ruimte geproduceerd. Het gaat om een wereldprimeur en een belangrijke stap richting de visie van het bedrijf om nieuwe soorten halfgeleiders in de ruimte te maken — een ontwikkeling die toekomstige elektronische technologieën ingrijpend zou kunnen veranderen.
Het Britse Space Forge lanceerde zijn baanbrekende ForgeStar-1-ruimtevaartuig in juni 2025 en heeft het sindsdien stap voor stap operationeel gemaakt. In december 2025 werd de miniatuuroven van de satelliet — ongeveer zo groot als een magnetron — voor het eerst geactiveerd en werd plasma opgewekt: een gasstroom met een temperatuur tot 1.000 graden Celsius. In toekomstige missies zal dit plasma Space Forge helpen om in gewichtloze omstandigheden uiterst efficiënte, bijna buitenaardse materialen te produceren. (Bron: Space.com)

De ministers van Buitenlandse Zaken van Denemarken 🇩🇰 en Groenland 🇬🇱 landen in Washington voor besprekingen in het Witte Huis met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en vicepresident JD Vance 🇺🇸.
De OPEC publiceert zijn maandrapport over de oliemarkt 🛢️.
Wall Street kijkt naar de producentenprijsindex (PPI) voor november. Daarnaast wordt het nieuwste Beige Book gepubliceerd.
Bedrijfsresulaten zijn er van o.a. Bank of America, Citigroup, Infosys en Wells Fargo (Q4).
Vandaag is het orthodoxe nieuwjaar.
Bedankt om de Brevity Midday Brief te lezen. Opmerkingen, tips,…? Stuur me een bericht via [email protected]
📩 Heeft iemand deze nieuwsbrief met u gedeeld? Abonneer u direct of schrijf uw vrienden en familieleden hier gratis in! Abonneer |

Reply